Etsy veya Shopify’da el yapımı ya da küçük parti takı satıyorsan ve AB’yi açmak istiyorsan, tezgâhında iki kural seti buluşur. GPSR kimin sorumlu olduğuna ve hangi belgelerin bulunacağına karar verir; REACH metalin içinde ne olabileceğine. Çoğu rehber ikisinden birini anlatır. Bu rehber ikisini, bir kuyumcunun ihtiyaç duyacağı sırayla ele alıyor. GPSR’ın ne zaman uygulandığını ve Sorumlu Kişinin nasıl seçileceğini anlatan genel Etsy GPSR rehberimizi okuduğunu varsayıyor.
Takı neden “uyumlaştırılmamış” üründür
Oyuncak, elektronik ve kozmetiğin CE işareti, beyan ve test kuruluşu içeren kendi AB mevzuatı vardır. Yetişkin takısında bunların hiçbiri yoktur. Uyumlaştırılmamış üründür; yani genel güvenlik ağı olan GPSR ona doğrudan ve eksiksiz uygulanır. Pratikte bu CE’den daha basittir, ama kopyalanacak bir şablon da yoktur: teknik dosyayı kendin kurarsın.
Bunun iki sonucu var. Birincisi, takıya CE işareti koyamazsın. Bu işaret yalnızca kendine özel AB mevzuatı olan ürünler içindir; kapsam dışı bir ürüne basmak çoğu üye devlette başlı başına ihlaldir. İkincisi, bir parça 14 yaş altı bir çocuğun oyunda kullanması için tasarlandığı anda takı olmaktan çıkar, oyuncak olur: CE işareti, EN 71 testleri ve Uygunluk Beyanı devreye girer. Ölçüt takanın yaşı değil “oyun değeri”dir; bu yüzden yetişkin ürünlerinin ilanlarında “çocuk”, “kids”, “toy” gibi kelimelerden ve çocuk modellerden uzak dur.
GPSR bir kuyumcudan ne ister
Beş yükümlülük her ürün için aynıdır, ama takıda cevaplar kendine özgüdür.
| GPSR yükümlülüğü | Takı için anlamı |
|---|---|
| AB’de Sorumlu Kişi | AB’de yerleşik bir firma veya kişiyle yazılı vekâlet; adı ve posta adresi ambalajında ve ilanında |
| Teknik dosya ve risk analizi | Model başına bir dosya, 10 yıl saklanır: bileşen bazında malzeme, tedarikçi belgeleri, test raporları, risk tablosu |
| İzlenebilirlik | Alıcının bulabileceği bir parti numarası; senin adın, posta adresin ve e-postan |
| Etiketleme ve dil | Bilgi mümkünse ürünün üzerinde; parça küçükse hang tag veya iç kart, alıcının dilinde |
| Kaza bildirimi ve geri çağırma | Ciddi alerjik kontakt dermatit veya küpe ucundan kaynaklanan enfeksiyon tipik bildirim konusudur |
Takının pratik bir avantajı var: Komisyon rehberi, ürünün boyutu işaretlemeyi imkânsız kıldığında bilginin ambalaja taşınmasını kabul ediyor. Bir küpe gerçekten çok küçüktür. Estetik gerekçe kabul edilmez, ama boyut edilir.
Tipik bir parçanın risk analizinde şu satırlar bulunur: nikel alerjisi, kadmiyum ve kurşun maruziyeti, yutulabilecek küçük parçalar, küpe ucu ve tel uçlarındaki sivri noktalar, zincir ve boncuklarda kırılma ve boğulma riski, kolyelerde dolanma, steril olmayan uçlardan enfeksiyon. Her satıra olasılık, şiddet ve aldığın önlem yazılır; REACH testleri tam burada devreye girer.
REACH: her hâlükârda geçerli kimyasal sınırlar
REACH Ek XVII, GPSR’dan bağımsızdır ve yıllardır uygulanıyor. Takı için önemli üç madde:
| Madde | Madde ve kapsam | Sınır |
|---|---|---|
| 27 | Nikel, delinmiş kulağa veya vücudun delinmiş kısımlarına giren küpe uçları | Salınım haftada 0,2 µg/cm²’nin altında |
| 27 | Nikel, deriyle doğrudan ve uzun süreli temas eden parçalar (kolye, bileklik, yüzük, saat kasası) | Salınım haftada 0,5 µg/cm²’nin altında |
| 27 | Nikel, kaplamalı parçalar | Sınır iki yıllık normal kullanımdan sonra da sağlanmalı; EN 12472 aşınma ve korozyon simülasyonundan sonra EN 1811 salınım testi |
| 23 | Takının metal parçalarında kadmiyum | Ağırlıkça %0,01’in altında |
| 63 | Takının erişilebilir her parçasında kurşun | Ağırlıkça %0,05’in altında |
İfadeye dikkat. Nikel bir salınım sınırıdır; EN 1811 testiyle yapay terde ölçülür. İçerik sınırı değildir; bu yüzden “nikel: %0” yazan ucuz bir XRF taraması uyum hakkında hiçbir şey söylemez. XRF kadmiyum ve kurşun içeriği için meşru bir ön tarama aracıdır, ama nikelde EN 1811’in yerini tutamaz.
Cubic zirconia sentetik bir taştır. Kurşun maddesinde doğal değerli taşlara tanınan muafiyet CZ’yi kapsamaz; CZ’li bir parça diğer metal ürünler gibi test edilir. Türkiye tarafında da Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik, sentetik taşların etikette, faturada ve ilanda “sentetik” veya “laboratuvarda üretilmiş” olarak belirtilmesini zorunlu kılar.
Nikel aslında nereden gelir
925 gümüşün bakiyesi genellikle bakırdır, nikel değil. Nikel üç kapıdan girer:
- Lehim. Düşük ergime noktalı lehimler sıklıkla nikel içerir. Parçadaki her lehim noktası potansiyel bir salınım noktasıdır.
- Kaplama banyoları. Rodyum veya altın kaplamanın altında yapışmayı artırdığı için nikel ara katman (nickel strike) sektörde yaygındır. Bitmiş parçada görünmez ve EN 12472 aşınma testi tam olarak bunu ortaya çıkarmak için tasarlanmıştır.
- Küpe arkalıkları ve findings. Yaylı çelik kelebek arkalıklar ve bazı hazır alınan parçalar nikel içerir.
Bu yüzden bir parçayı yalnızca gümüş alaşımına dayanarak “nikelsiz” diye tanımlayamazsın. Kaplamacından yazılı teyit, lehim ve findings için test raporu veya tedarikçi beyanı olmadan bu iddia dayanaksızdır; hem Etsy politikası hem tüketici hukuku açısından sorun yaratır.
Bütçeyi patlatmadan test
Büyük laboratuvarlar fiyat yayınlamaz; her şey teklif usulüdür. Fikir vermesi için: bir numunede nikel paketi (EN 1811 + EN 12472) ile kadmiyum ve kurşun yaklaşık 240 EUR artı sipariş bedeli, üç ile dört hafta sürer ve numune başına en az beş bitmiş parça gerekir. Fiyat bileşen başınadır: küpe ucu, kelebek, pandantif, zincir ve kilit ayrı ayrı numunedir.
Tasarımları değil, malzeme akışlarını test ettir. Kırk tasarımlık bir koleksiyon yalnızca beş malzeme akışı kullanıyor olabilir: bir gümüş alaşımı, bir tip küpe ucu ve arkalık, bir kaplama, bir lehim, bir findings ailesi. Bu beşini tek seferde test ettir (bir siparişte yaklaşık 1.200 EUR); onlardan üretilen her tasarım kapsanmış olur. Yalnızca tedarikçi, alaşım veya kaplamacı değiştiğinde tekrarla. Her tasarımı ayrı test ettirmek, GPSR’ı karşılanamaz gösteren hatadır.
Önce tedarikçilere sor. Saygın findings tedarikçileri ve kaplamacılar REACH test raporlarını zaten elinde tutar. Rapor, gerçekten satın aldığın malzemeyi kapsıyor ve ona izlenebiliyorsa teknik dosyanda kullanılabilir. Oradan başla; yalnızca kimsenin belgeleyemediğini test ettir.
İşaretlenemeyecek kadar küçük bir parçayı etiketlemek
Üç baskı parçası çoğu koleksiyonu karşılar:
- Hang tag: marka, ürün adı, model veya parti kodu, malzeme satırı (“925 ayar gümüş, 14 ayar altın kaplama”).
- Kutu etiketi veya iç kart: uyum bloğu. Posta ve e-posta adresiyle üretici, posta ve e-posta adresiyle AB Sorumlu Kişi ve parti numarası. 40 x 25 mm termal etikete 5-6 puntoyla sığar; etiket yazıcısı 200 EUR’nun altındadır.
- Bakım ve uyarı kartı: “14 yaş altı çocuklar için uygun değildir”, nikel içeren bileşen varsa alerji notu, bakım talimatı; gönderim yaptığın ülkelerin dillerinde.
Dil konusunda: talimat ve güvenlik bilgisi her üye devletin belirlediği dilde olmalı. Almanya’nın 19 Şubat 2026’da yürürlüğe giren Ürün Güvenliği Kanunu Almancayı zorunlu kılıyor. İngilizce kabul eden İrlanda ve Malta ile başlamak, sistemi kurarken çeviri yükünü ortadan kaldırır.
Satıcıların başını derde sokan iddialar
| Yazma | Neden |
|---|---|
| Test veya tedarikçi beyanı olmadan “nikelsiz” veya “hipoalerjenik” | Dayanaksız iddia; Etsy politikası ve tüketici hukuku |
| İnce kaplamaya “vermeil” | UK ve AB’de yasal tanım yok, ama sektör ölçütü 925 gümüş taban ve en az 2,5 mikron altın; ABD FTC kuralı da aynı rakamı kullanır. Altındaysa “altın kaplama 925 ayar gümüş” de |
| Cubic zirconia için “pırlanta” veya “pırlanta benzeri” | Malzeme beyanı ihlali; sentetik taş sentetik olarak tanımlanmalı (Türkiye’de Kuyum Ticareti Yönetmeliği md. 11) |
| Ambalajda CE işareti | Takı kapsam dışı; işaretlemek ihlal |
| “Çocuk”, “kids”, “toy” | Parçayı oyuncak mevzuatına çeker: CE, EN 71, Uygunluk Beyanı |
Türkiye’den gönderenler için: yetki belgesi ve ETGB
Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik’e göre işlenmiş değerli maden ve kıymetli taş ticareti yalnızca yetki belgesi olan işletmelerce yapılabilir; belge İl Ticaret Müdürlüğü’nden KTBS sistemi üzerinden alınır ve şartları arasında ustalık belgesi vardır. Etsy paketleri Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) ile çıkar; 4 Aralık 2025’ten beri sevkiyat başına sınır 600 kg ve 30.000 EUR. ETGB sevkiyatları resmî ihracat sayıldığı için KDV istisnası ve iade hakkı doğurur; vergi mükellefi olmak yeterlidir.
UK tarafı: Sorumlu Kişi yok, ama damgalama ve UK REACH var
Büyük Britanya’da UK Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (2005) geçerlidir ve AB tarzı Sorumlu Kişi zorunluluğu yoktur. UK REACH, AB sürümüyle aynı nikel, kadmiyum ve kurşun sınırlarını taşır; bir pazarda geçen parça kimya açısından diğerinde de geçer. Kuzey İrlanda AB GPSR’ını izler.
Farklı olan damgalamadır (hallmarking). Ticari faaliyette bir ürünü altın, gümüş, platin veya paladyum olarak tanımlamak, muafiyet ağırlıklarının üstünde UK damgası yoksa yasa dışıdır: altın ve paladyumda 1,0 g, platinde 0,5 g, gümüşte 7,78 g. Ağırlık tek parça başına hesaplanır; tek bir küpe kendi başına değerlendirilir. Zincirle birlikte tek ürün olarak satılan pandantifler satıcıların fark etmeden sınırı aştığı yerdir. Yabancı ayar damgaları, Türk ayar damgası dahil, UK’de tanınmaz. Online satıcılar ayrıca Dealer’s Notice göstermek zorundadır (online sürümü Dealer’s Notice B); Assay Office’lerden ücretsiz indirilir ve göstermemenin cezası 5.000 £’a kadar çıkabilir.
Küçük bir koleksiyon için maliyet ve süre
| Kalem | İlk yıl | Sonraki yıllar |
|---|---|---|
| AB Sorumlu Kişi | 150 – 1.200 EUR | Her yıl aynı |
| REACH testleri, beş malzeme akışı | 800 – 1.500 EUR | Yalnızca malzeme değişince |
| Teknik dosya | Kendi emeğin veya yaklaşık 400 EUR’luk hazır paket | Güncelleme |
| Etiket yazıcısı ve sarf | Yaklaşık 200 EUR | Yaklaşık 50 EUR |
| Çok dilli iç kart | Yaklaşık 100 EUR | Yaklaşık 100 EUR |
| Toplam | 1.200 – 2.500 EUR | Yılda 300 – 650 EUR |
Testler üç ile dört hafta, tedarikçi belgeleri iki ile dört hafta, Sorumlu Kişi sözleşmesi yaklaşık bir hafta, etiketler bir ile iki hafta. Paralel yürütülürse iki ile üç ay planla ve AB gönderimini her şey bittikten sonra aç.
Sık sorulan sorular
GPSR takı için laboratuvar testi zorunlu kılıyor mu?
GPSR risk analizi ve ürünün güvenli olduğuna dair kanıt ister; belirli bir test adı vermez. Nikel, kadmiyum ve kurşun sınırlarını REACH belirler; laboratuvar raporu veya izlenebilir tedarikçi beyanı bu sınırları karşıladığını göstermenin pratik yoludur.
Test yerine tedarikçimin REACH raporunu kullanabilir miyim?
Evet, rapor gerçekten satın aldığın malzemeyi kapsıyor ve ona izlenebiliyorsa. Saygın findings tedarikçilerinin ve kaplamacıların çoğunda vardır. Yalnızca kimsenin belgeleyemediğini test ettir.
XRF taraması yeterli mi?
Kadmiyum ve kurşun içeriği için makul bir ön taramadır. Nikel için değildir: yasal sınır, EN 1811 ile yapay terde ölçülen bir salınım hızıdır, içerik oranı değil.
Takıya CE işareti gerekir mi?
Hayır; koymamalısın da. CE yalnızca kendine özel AB mevzuatı olan ürünler içindir. Yetişkin takısı kapsam dışıdır; çocuk oyun takısı ise oyuncak olarak kapsam içindedir.
Kaplamacımdan ne istemeliyim?
Kaplama banyosunda nikel ara katman kullanılıp kullanılmadığına dair yazılı beyan ve varsa REACH test raporu. Bu belge olmadan “nikelsiz” iddiası kullanılamaz.
Ne kadar sürede hazır olurum?
Tedarikçi belgelerini ilk hafta ister, testleri, Sorumlu Kişi sözleşmesini ve etiket tasarımını paralel yürütürsen iki ile üç ay.
Genel bilgidir, hukuki danışmanlık değildir
Bu rehber Eylül 2026 itibarıyla mevzuatı özetler. İddia kullanmadan veya AB satışını açmadan önce bir hukukçuya ya da Assay Office’e danış.
AB’yi açmadan önce fiyatlarının Sorumlu Kişi, test ve etiket maliyetini taşıyıp taşımadığını Etsy Hesaplayıcı ile kontrol edebilirsin. İlanlarının, iddialarının ve fiyatlandırmanın birlikte incelenmesini istersen Etsy Mağaza Denetimi üçünü de kapsar.
Kaynaklar
- Regulation (EU) 2023/988 (GPSR), EUR-Lex
- REACH Ek XVII madde 23, 27 ve 63, ECHA
- Avrupa Komisyonu, GPSR uygulama rehberi ve teknik dosya şablonu, Kasım 2025
- Goldsmiths' Company Assay Office: damgalama SSS
- Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik, mevzuat.gov.tr
- Etsy Seller Handbook: Selling Consumer Products to Europe Under the GPSR