Aralık 2024’ten beri AB’ye satış yapmak, ürünü kargoya vermekten fazlasını gerektiriyor. GPSR hakkında internetteki içeriğin çoğu Sorumlu Kişi hizmeti satan firmalar tarafından yazılıyor ve doğal olarak “hemen bir temsilci atayın” sonucuna varıyor. Bu rehber farklı bir soru soruyor: GPSR seni ne zaman bağlar, tam olarak ne ister ve AB’yi açmaya değer mi?
GPSR nedir, nerede geçerli
GPSR, 2001 tarihli Genel Ürün Güvenliği Direktifi’nin yerini aldı. Direktif değil tüzük olduğu için 27 üye devlette doğrudan ve aynı şekilde uygulanıyor. Amacı basit: AB’de satılan her tüketici ürününün arkasında, güvenliğinden sorumlu ve AB içinde ulaşılabilir bir muhatap bulunması.
Takı (ayrıca REACH metal sınırlarına tabidir; bkz. takı için GPSR ve REACH rehberi), ev dekoru, mum, tekstil aksesuar ve kırtasiye gibi kendine özel bir AB güvenlik mevzuatı olmayan ürünler doğrudan GPSR kapsamına girer. Kozmetik, oyuncak ve elektrikli ürünlerin kendi mevzuatı vardır; GPSR onlarda yalnızca boşlukları doldurur.
| Bölge | GPSR |
|---|---|
| AB’nin 27 üye devleti | Uygulanır |
| Kuzey İrlanda | Uygulanır |
| İngiltere, Galler, İskoçya | Uygulanmaz (UK’nin kendi rejimi var) |
| Türkiye, ABD ve diğerleri | Uygulanmaz |
Ne zaman zorunlu olur
Çoğu satıcının yanlış bildiği yer burası. Tüzüğün 4. maddesine göre uzaktan satılan bir ürün, teklif AB’deki tüketicilere yöneltilmişse AB pazarına arz edilmiş sayılır. Komisyonun Kasım 2025 rehberi bunun ölçütlerini sayar: gönderim yapılabilen ülkeler, kullanılan dil, para birimi, ödeme yöntemleri. Ve açıkça ekler: bir sitenin AB’den erişilebilir olması tek başına yeterli değildir.
| Durum | GPSR yükümlülüğü |
|---|---|
| AB’ye gönderim kapalı, ilanlar AB’den görülebiliyor | Doğmaz |
| AB’ye gönderim açık, tek bir ülke bile olsa | Tam olarak doğar |
| AB’li alıcı AB dışındaki bir adrese sipariş veriyor | Ürün AB pazarına arz edilmiş sayılmaz |
Etsy’nin sunduğu çıkış: Etsy, Şubat 2025’ten beri mağaza düzeyinde AEA ve Kuzey İrlanda’ya satışı kısıtlama seçeneği sunuyor. Ayar tüm mağazaya uygulanır; “bazı ürünlerde AB’ye sat, bazılarında satma” mümkün değil.
Sonuç
AB satışı kapalıyken GPSR seni bağlamaz. Aşağıdaki her şey, AB’yi açmaya karar verdiğin gün devreye girer.
Kim sorumlu: roller
GPSR sorumluluğu kişiye değil role bağlar.
| Rol | Kim |
|---|---|
| Üretici | Ürünü üreten veya kendi markası altında piyasaya arz eden |
| Yetkili temsilci (Sorumlu Kişi) | AB’de yerleşik, yazılı vekâletle atanan kişi veya firma |
| İthalatçı | Ürünü AB dışından AB’ye getiren |
| Online pazaryeri | Etsy |
Kritik nokta: Tüzüğün 13. maddesine göre ürünü kendi markası altında piyasaya arz eden kişi üretici sayılır. Üretimi atölyeye veya fasona yaptırıyor olman bunu değiştirmez. Ürün senin markanla satılıyorsa üreticiye ait yükümlülüklerin tamamı sana aittir. Etsy’deki “Who made it” beyanı Etsy’nin kendi sınıflandırmasıdır; GPSR’daki rolünü etkilemez.
Beş temel yükümlülük
1. AB’de yerleşik Sorumlu Kişi
Madde 16’ya göre bir ürün, AB’de yerleşik ve sorumluluğu üstlenmiş bir ekonomik operatör olmadıkça AB pazarına arz edilemez. Türkiye’den doğrudan tüketiciye gönderdiğinde zincirde AB’li bir ithalatçı yoktur. Tek yolun, yazılı vekâletle atanmış bir yetkili temsilcidir.
Gümrük Birliği bu şartı karşılamaz.
Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği’nde olması, Türkiye’de kurulu bir işletmeyi “AB’de yerleşik” yapmaz.
Sorumlu Kişi teknik dosyanı otoritelerin talebine hazır tutar, piyasa gözetim otoritelerinden gelen yazılara cevap verir, ciddi bir kaza olursa bildirimi yapar ve geri çağırmada koordinasyona katılır. Adı ve tam posta adresi ürün ambalajında ve Etsy ilanında görünür.
2. Teknik dosya ve risk analizi
Madde 9’a göre ürün piyasaya sunulmadan önce bir iç risk analizi yapılır, teknik dosya hazırlanır ve 10 yıl saklanır. Dosya satılan her adet için değil, model başına tutulur.
Avrupa Komisyonu Kasım 2025’te yayımladığı rehberin içinde hazır bir teknik dosya şablonu verdi. Kullanımı zorunlu değil, ama bir denetimde en hızlı güven veren yol bu şablonu kullanmaktır. Dosyada tipik olarak şunlar bulunur:
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| Kimlik | Üretici ve Sorumlu Kişi bilgileri, model veya SKU, parti numarası şeması |
| Ürün tanımı | Ürün ve ambalaj fotoğrafları, ölçüler, kullanıcı kitlesi, öngörülebilir yanlış kullanım |
| Malzeme tablosu | Bileşen bazında malzeme ve tedarikçi belgeleri |
| Risk analizi | Her risk ayrı satırda: kimyasal, küçük parça, keskin kenar, kırılma, alev alma vb. |
| Kanıtlar | Test raporları, tedarikçi uygunluk beyanları |
| Etiketleme | Etiket, ambalaj ve kullanım kartı görselleri ve çevirileri |
| Pazar sonrası | Şikâyet kaydı, kaza bildirimi ve geri çağırma planı |
3. İzlenebilirlik
Ürün bir tip, parti veya seri numarası taşımalı ve bu numara tüketicinin kolayca görebileceği şekilde olmalı. Üreticinin adı, posta adresi ve elektronik adresi belirtilmeli. Komisyon rehberine göre elektronik adres, tüketicinin doğrudan iletişim kurabildiği bir e-posta adresi veya sitenin buna ayrılmış bir bölümüdür; yalnızca ana sayfa adresi yetmez.
4. Etiketleme ve dil
Bilgi ürünün üzerinde olmalı. Yalnızca ürünün boyutu veya niteliği buna izin vermiyorsa ambalaja ya da beraberindeki belgeye taşınabilir. Komisyon açık: estetik gerekçe kabul edilmez. Pratikte çoğu el yapımı ürün için üç parça yeterlidir: ürün etiketi veya hang tag, ambalaj etiketi (üretici ve Sorumlu Kişi bloğu, parti numarası) ve bir iç kart (uyarılar, bakım, kullanım).
Dil işin en zor kısmı. Madde 9(7): talimat ve güvenlik bilgisi, ürünün satıldığı üye devletin belirlediği dilde olmalı. Tek bir AB dili yok. Almanya, 19 Şubat 2026’da yürürlüğe giren yeni Ürün Güvenliği Kanunu (ProdSG) ile güvenlik bilgisinde Almancayı açıkça zorunlu kıldı.
Akıllı başlangıç
AB’nin tamamını açmak yerine İrlanda ve Malta ile başla. İkisi de İngilizce kabul eder. Sorumlu Kişi ve teknik dosya yine gerekir, ama çok dilli çeviri ve baskı yükü ortadan kalkar. Sistem oturunca Almanya ve Fransa eklenir.
5. Kaza bildirimi ve geri çağırma
Madde 20: ürünün neden olduğu ölüm veya sağlık üzerinde ciddi olumsuz etki yaratan kazalar, Safety Business Gateway üzerinden gecikmeksizin bildirilir. Geri çağırma gerekirse tüketiciye onarım, değişim veya iade arasından en az iki seçenek ücretsiz sunulur ve bildirimde riski küçümseyen “gönüllü” veya “önlem amaçlı” gibi ifadeler kullanılamaz.
Etsy’de ne yapılır
Etsy, bu bilgileri girebilmen için iki yer açtı. İkisinden birini doldurman yeterli:
- Mağaza düzeyi: Shop Manager → Settings → Partners you work with → economic operator. Tek bir Sorumlu Kişi tüm ürünleri kapsıyorsa en pratik yol budur.
- İlan düzeyi: ilan editöründeki “Manufacturers and product safety info” alanı. Ürüne özel uyarılar için kullanılır.
Madde 19’a göre uzaktan satışta şu dört bilgi ilanın kendisinde, satın almadan önce görünmeli:
- Üreticinin adı, posta adresi ve elektronik adresi
- Üretici AB dışındaysa Sorumlu Kişinin adı, posta adresi ve elektronik adresi
- Ürünü tanımlayan bilgi: fotoğraf, tip, model veya SKU
- Uyarılar ve güvenlik bilgisi, hedef ülkenin dilinde
Türkiye’den satan biri için bu, ilanda iki ayrı bilgi bloğu demektir: senin bilgilerin ve Sorumlu Kişinin bilgileri.
Sorumlu Kişi nasıl seçilir
Etsy’nin kendisi Sorumlu Kişi olmaz. Seller Handbook’ta iki firmaya yönlendiriyor (Cert-Rep ve International Associates) ama başka bir sağlayıcı seçmende sakınca olmadığını da belirtiyor. Pazar Aralık 2024’ten sonra hızla büyüdü; fiyat kadar fiyatlandırma modeline de bakmak gerekiyor.
| Fiyatlandırma modeli | Tipik yıllık fiyat (Ağustos 2026) | Kime uygun |
|---|---|---|
| Firma başına, sınırsız ürün | 150 – 1.200 EUR | Çok modeli ve varyantı olan küçük mağazalar |
| Ürün tipi veya ürün ailesi başına | 200 – 900 EUR | Birkaç ürün grubu olan mağazalar |
| Tekil SKU başına, kurumsal paket | 1.000 EUR ve üzeri | Yüzlerce ürünü olan işletmeler |
Ek maliyetlere dikkat: 50-300 EUR kurulum ücreti, SKU başına 20-50 EUR ek ücret ve yenilemede yüzde 30-50 zam maddeleri yaygın. Varyantlı ürünlerde renk, ölçü ve malzeme varyantlarının tek ürün ailesi sayıldığını yazılı olarak al.
Sözleşmeden önce yazılı cevap alman gereken beş soru:
- Vekâleti hangi tüzel kişi imzalayacak? Tam yasal ad ve AB sicil numarası.
- İlanımda ve ambalajımda görünecek tam AB sokak adresi nedir? Posta kutusu kabul edilmez.
- Piyasa gözetim otoritesine o ülkenin dilinde cevap verecek misiniz? Ek ücret var mı?
- Faaliyetiniz sona ererse 10 yıllık teknik dosyam ne olur?
- Uygunluk kontrolü yapıyor musunuz, yoksa yalnızca adres ve saklama mı sağlıyorsunuz?
Beşinci sorunun cevabı çoğu sağlayıcıda “yalnızca adres ve saklama”dır. Bu kabul edilebilir, ama bilerek seçilmeli. “Tek seferlik ücret, ömür boyu temsil” vaat eden modellere, sicil numarası yayımlamayan firmalara ve yalnızca ilan tarama yazılımı satıp temsil hizmeti vermeyen sitelere dikkat et.
Alternatif: Tüzük, yetkili temsilcinin “gerçek veya tüzel kişi” olabileceğini söylüyor. AB’de yaşayan ve güvendiğin bir kişi de yazılı vekâletle Sorumlu Kişin olabilir. Ama yükü gerçektir: adı ve adresi ürünlerinde yayınlanır, otoritelere süresinde cevap vermesi beklenir ve dosyayı son satıştan sonra on yıl tutması gerekir. AB’den ayrılır veya vekâleti geri çekerse ürünlerin o anda uyumsuz hale gelir.
Yaptırım: ciddiye alınmalı mı
GPSR ceza tutarını AB düzeyinde belirlemez; tutarlar ulusal hukuka bırakılmıştır. Örneğin Almanya’da yeni ProdSG ile idari para cezası çoğu ihlal için 10.000 EUR’ya, ağır ihlallerde 100.000 EUR’ya kadar çıkabiliyor.
Denetim de sıkılaşıyor. Avrupa Komisyonu’nun Mart 2026’da yayımladığı Safety Gate 2025 raporuna göre ulusal otoriteler 4.671 tehlikeli ürün uyarısı yayımladı (sistemin kurulduğu 2003’ten beri en yüksek sayı) ve 5.794 takip eylemi yaptı (bir önceki yıla göre yüzde 35 artış). Takip eylemleri pazardan çekme ve pazaryerlerinden listeleme kaldırmayı da içeriyor. Yalnızca bir Sorumlu Kişi atamak, etiket ve risk analizi yoksa uyum sağlamaz.
Maliyet ve süre
| Kalem | İlk yıl | Sonraki yıllar |
|---|---|---|
| AB Sorumlu Kişi | 150 – 1.200 EUR | 150 – 1.200 EUR/yıl |
| Test ve tedarikçi belgeleri | Ürün kategorisine göre 0 – 1.500 EUR | Malzeme veya tedarikçi değişince |
| Teknik dosya | Kendi emeğin veya hazır paket | Güncelleme |
| Etiket yazıcısı ve sarf | ~200 EUR | ~50 EUR |
| Çok dilli iç kart baskısı | ~100 EUR | ~100 EUR |
Süre: tedarikçi belgelerinin toplanması 2-4 hafta, testler (gerekiyorsa) 3-4 hafta, Sorumlu Kişi sözleşmesi yaklaşık 1 hafta, etiket tasarımı ve baskısı 1-2 hafta. Paralel yürütülürse gerçekçi hazırlık süresi 2-3 aydır.
Adım adım yol haritası
- Tedarikçilerinden malzeme ve uygunluk belgelerini iste.
- Ürün kategorine göre gerekli testleri belirle ve teklif al.
- Komisyon şablonuyla her model için teknik dosyayı kur.
- Sorumlu Kişiyi seç, beş soruyu sor, yazılı sözleşme yap.
- Parti numarası sistemini kur.
- Ürün etiketi, ambalaj etiketi ve iç kartı hedef ülke dilinde bastır.
- Etsy’de economic operator ve ürün güvenliği alanlarını doldur.
- Gönderim profillerine hedef AB ülkelerini ekle.
- En son: AEA ve Kuzey İrlanda satış kısıtlamasını kaldır.
Son adım kesinlikle en sonda yapılır.
Kısıtlama kalktığı anda AB alıcıları satın alabilir. Hazırlık bitmeden açarsan uyumsuz durumda AB pazarına arz etmiş olursun; bu, hiç açmamış olmaktan çok daha kötü bir konumdur.
Yapılmaması gerekenler
| Yapma | Neden |
|---|---|
| Kapsamı olmayan ürüne CE işareti koymak | CE yalnızca kendi AB mevzuatı olan ürünler içindir. Kapsam dışı bir ürüne CE basmak çoğu üye devlette başlı başına ihlaldir. |
| Test veya belge olmadan “nikelsiz”, “toksik değil” gibi iddialar | Kanıtlanamayan ürün iddiası hem Etsy politikası hem tüketici hukuku açısından risk |
| Çocuğa yönelik dil veya görsel (ürün çocuk için değilse) | Ürünü Oyuncak Direktifi kapsamına çekebilir; CE ve ek testler devreye girer |
| Sorumlu Kişi atayıp orada bırakmak | Denetim etikete, ilandaki uyarılara ve risk analizine de bakıyor |
| Gümrük Birliği’ne güvenmek | Türkiye’deki işletme AB’de yerleşik sayılmaz |
Sık sorulan sorular
AB’ye hiç satmasak da bir şey yapmamız gerekir mi?
Hayır. AB’ye gönderim kapalıyken GPSR yükümlülüğü doğmaz. Etsy’deki AEA ve Kuzey İrlanda kısıtlamasının açık olduğundan emin olman yeterli.
Tek bir AB ülkesine satsak yükümlülük azalır mı?
Sorumlu Kişi ve teknik dosya yükümlülüğü aynen doğar. Azalan tek şey dil yüküdür; bu yüzden İngilizce kabul eden İrlanda ve Malta ile başlamak mantıklıdır.
Sorumlu Kişi ürünün kusurundan sorumlu olur mu?
Hayır. GPSR yetkili temsilciyi ürün sorumluluğuna sokmaz. Taşıdığı yük idari ve iletişimseldir: belge saklamak, otoriteyle yazışmak, bildirim yapmak.
Teknik dosyayı Sorumlu Kişi hazırlar mı?
Genellikle hayır. Çoğu hizmet dosyayı saklar, hazırlamaz. Hazırlamak üreticinin işidir; sözleşmeden önce bunu netleştir.
13 Aralık 2024’ten önce açılan ilanlar muaf mı?
Tüzük, o tarihten önce piyasaya arz edilmiş ürünleri muaf tutuyor. Piyasaya arz her ürün adedi için ayrı değerlendirilir; bu nedenle eski bir ilandan bugün satılan yeni üretim bir ürün muafiyetten yararlanmaz.
Ne kadar sürede hazır oluruz?
Tedarikçi belgeleri, testler ve Sorumlu Kişi sözleşmesi paralel yürütülürse 2-3 ay. Kısaltmanın en etkili yolu tedarikçi belgelerini ilk hafta istemektir.
Genel bilgidir, hukuki danışmanlık değildir
Bu rehber Eylül 2026 itibarıyla mevzuatı özetler. Sorumlu Kişi sözleşmesi imzalamadan veya AB satışını açmadan önce bir hukukçuya danışman önerilir.
AB’yi açmadan önce mağazanın fiyatlarının Sorumlu Kişi ve etiket maliyetini taşıyıp taşımadığını görmek için Etsy Hesaplayıcı‘yı kullanabilirsin. Mağazanın genel durumunu ve AB’ye hazır olup olmadığını birlikte değerlendirmek istersen Etsy Mağaza Denetimi bu kontrolü de içerir.